Amatör telsiz dünyasında son dönemde büyük bir heyecan yaratan DATV (Digital Amateur Television – Sayısal Amatör Televizyon) projeleri, artık sadece pahalı cihazlarla değil, çok küçük ve ucuz mikrodenetleyicilerle de yapılabilir hale geldi.

Bu rehberi; hem yeni başlayanların kolayca anlayabileceği hem de teknik detayları net bir şekilde kavrayabileceği, akıcı ve profesyonel bir blog yazısı formatında paylaşıyorum.

Bu Projeyi Farklı Kılan Ne? (yATÖLYE Ekibinin Dokunuşu)

Yabancı amatörlerin başlattığı temel ESP32-DATV altyapısını, bu boyuttaki minik bir cihazla STANDALONE (tek başına / bilgisayarsız) çalışabilecek hale getiren ilk ekip yATÖLYE oldu. Bir anda başlayarak birkaç gün içerisinde uzun soluklu çalışamalar ile proje bu kadar sâde bir hâl almış oldu.

yATÖLYE ekibinin bu projeye kattı yenilikler:

• Bilgisayar Bağımlılığına Son: Harici bir bilgisayara ihtiyaç duymadan, ekran bağlayıp cihaz üzerinden kontrol sağlama fikrini ilk yATÖLYE akıl etti ve uyguladı.

• Dahili Video ve Test Ekranı (Test Pattern): Kart üzerine yüklenecek videoyu, bu videonun oynatılmasını ve standart test pattern (renk barı) yayınını sistem içerisine entegre edip doğrudan çalıştıran yine yATÖLYE ekibi oldu.

• Tam Taşınabilir Donanım: Ekran ve encoder desteği sayesinde sahada/arazide yanınızda bilgisayar taşımadan sadece bir powerbank ve bu minik donanımla yayına çıkabilirsiniz.

ESP32-C3 ile Ekonomik ve Kolay DATV Yayını Nasıl Yapılır?

Amatör telsizcilikte analog TV günlerinden sayısal (Digital) TV sistemlerine geçiş hızla devam ediyor. Artık kendi evinizde, oldukça düşük maliyetli donanımlarla kendi dijital TV veya test yayınınızı havaya vermeniz mümkün.

Bu rehberde, popüler ESP32-C3 mikrodenetleyicisini kullanarak nasıl pratik bir DATV vericisi yapacağınızı, yayını SDR Alcı  ve OnAir SDR gibi yazılımlarla nasıl dinleyebileceğinizi adım adım ele alacağız.

1. DATV (Digital Amateur Television) Nedir?

DATV, amatör telsiz bantlarında (genellikle UHF, SHF ve mikrodalga bantlarında) ses, görüntü ve veri sinyallerinin sayısal modülasyon teknikleriyle (DVB-S, DVB-S2 vb.) iletilmesidir.

• Neden Sayısal? Klasik analog TV yayınları (örneğin PAL/NTSC) gürültüye karşı çok hassastır ve zayıf sinyallerde karıncalanma başlar. DATV ise dijital iletişimin gücünü kullanarak, zayıf sinyallerde bile ya kristal gibi net bir görüntü sunar ya da hiç görüntü vermez (eşik etkisi).

• Bant Genişliği: Geleneksel TV yayınlarına kıyasla amatör telsizcilikte sembol oranları (Symbol Rate – kS/s) çok daha düşük tutularak dar bantlarda yüksek kaliteli video aktarımı sağlanır.

2. Kullanılacak Malzemeler

Bu projeyi hayata geçirmek için ihtiyacınız olan temel donanımlar şunlardır:

• ESP32-C3 Mikrodenetleyici (DATV Verici Çekirdeği – ekranlı olmak zorunda değildir): Düşük maliyetli, Wi-Fi/BLE destekli ve RF üretme potansiyeline sahip güçlü bir işlemci (Örn: ESP32-C3 SuperMini, 4 MB Flash).

• EC11 Rotary Encoder (SH1106 OLED Ekran ile): Cihaz üzerindeki menüleri kontrol etmek ve frekans/parametre ayarlarını yapabilmek için. (Şart değil. Sadece kullanım kolaylığı sağlar)

• SDR Alıcı (Adalm Pluto vb) : Havaya verdiğimiz bu dijital yayını almak, demodüle etmek ve ekranda izlemek için kullanacağımız yazılımdaki gözümüz kulağımız.

3. Yazılım Gereksinimi Yok: Web Tabanlı Kolay Kurulum

Bu projede en büyük avantajımız, hazır ESP32-DATV-SA yazılımını sıfır bir ESP32-C3 kartına yüklemek için hiçbir karmaşık program kurma zorunluluğunuzun olmamasıdır.

• Ne ESP-IDF, ne Python, ne de karmaşık sürücü kurulumlarıyla uğraşırsınız.

• Tek ihtiyacınız olan modern bir web tarayıcısıdır.

Gereksinimler:

• USB girişli bir ESP32-C3 kartı (Örn: ESP32-C3 SuperMini, 4 MB Flash).

• Veri taşıyan kaliteli bir USB kablosu (Piyasadaki bazı ucuz kablolar sadece şarj odaklıdır ve bilgisayar kartı görmez. Bağlantı kuramazsanız kablonuzu değiştirin).

• Masaüstü Tarayıcı: Google Chrome, Microsoft Edge veya Opera. (Not: Firefox ve Safari bu işlem için uygun değildir).

• Firmware Dosyası: Bu link üzerinden ESP32-DATV-SA-<sürüm>.bin dosyasını indirin.

Öncelikle ESP32 C3 ile SH116 Arasındaki kablo bağlantısını yapın;

4. Adım Adım Yükleme Rehberi

Hiç kod yazmadan, tarayıcınız üzerinden birkaç dakika içinde kartınızı bir DATV vericisine dönüştürebilirsiniz:

1. Dosyayı İndirin: İlgili sürüm sayfasından .bin uzantılı firmware dosyanızı bilgisayarınıza indirin.

2. Kartı Bağlayın: ESP32-C3 kartınızı bilgisayarınızın USB portuna takın.

3. Web Yükleyiciyi Açın: Chrome veya Edge tarayıcınızda çipin üreticisi Espressif’in resmi web tabanlı yükleyicisi olan esptool-js adresini açın.

4. Bağlantıyı Kurun: Sayfadaki Connect butonuna tıklayın. Açılan pencerede bilgisayarınızın gördüğü USB portunu seçin ve bağlantıyı onaylayın:

   

   • Windows: COM portu (örn. COM7)

   • macOS: cu.usbmodem...

   • Linux: ttyACM0

1. Flash Hafızayı Temizleyin (Önerilir): Yeni kartlarda temiz bir başlangıç yapmak için Erase Flash butonuna tıklayın ve işlemin tamamlanmasını bekleyin.

1. Dosyayı Ekleyin ve Adres Ayarlayın:

   • Dosya tablosu boş görünüyorsa Add File butonuna tıklayın.

   • Flash Address değerini mutlaka 0x0 yapın (Varsayılan gelen 0x1000 değeri ESP32-C3 için yanlıştır).

   • 

     • Yanındaki dosya seçme düğmesiyle indirdiğiniz .bin dosyasını seçin.

2. Yüklemeyi Başlatın: Program butonuna tıklayın ve ilerlemenin %100 olmasını bekleyin (İşlem yaklaşık 30 saniye sürer).

3. Yeniden Başlatın: Kartı USB’den söküp tekrar takın (veya kart üzerindeki RST düğmesine basın). Tebrikler, kartınız artık yayında!

5. yATÖLYE Çıkışlı Varsayılan Yayın Parametreleri

Yükleme bittikten sonra karta enerji verildiği anda, herhangi bir ek ayar yapmanıza gerek kalmadan otomatik olarak şu parametrelerde test yayını başlamış olur:

• Frekans: 2300.500 MHz

• Modülasyon: DVB-S2 QPSK 3/4

• Sembol Oranı (SR): 333 kS/s

• Pilotlar: Açık

• RF Çıkış Seviyesi: Düşük seviye (−27 dB)

• Servis Adı: yATOLYE-TV / TEST PATTERN

6. Yayını Dinleme ve Çözme (SDR Alıcı ve OnAir SDR)

Havaya bastığımız bu dijital televizyon sinyalini ekranda görmek ve ses/görüntü akışını denetlemek için alıcı tarafını hazırlamamız gerekir:

1. Donanım Bağlantısı: SDR Alıcı cihazınızı bilgisayarınıza bağlayın ve antenini uygun bir mesafeye (veya uygun zayıflatıcı/dummy load kullanarak test ortamına) konumlandırın.

2. SDR Yazılımı: OnAir SDR programını veya uyumlu herhangi bir DVB-S/S2 demodülasyon destekli SDR yazılımını açın.Buradan bilgisayarınıza uygun yazılımı indirebilirsiniz

Ayarları aşağıda gördüğünüz gibi yapın:

1. Alış Frekansını Girin: Yazılımda alıcı frekansını 2300.500 MHz olarak ayarlayın

2. Modülasyon Ayarları: Verici ile birebir aynı parametreleri girin:

Source alanından sdr alıcınızı seçin;

Mode bölümünü bu şekilde ayarlayın:

Ayarların artından play tuşuna bastığınızda yayını almaya başlayacaksınız.

1. • Standard: DVB-S2

   • Constellation: QPSK (FEC 3/4)

   • Symbol Rate: 333 kS/s

2. Kilitlenme (Lock): Sinyal seviyesi uygun olduğunda alıcınız taşıyıcıyı yakalayacak (Lock olacak) ve yATOLYE-TV test ekranı çözülerek monitörünüze gelmeye başlayacaktır.

Bu proje sayesinde, hem gömülü sistemlerin esnekliğini keşfetmiş hem de mikrodenetleyici tabanlı ilk DATV sisteminizi başarıyla ayağa kaldırmış olduk. Çalışma ve desteklerinden dolayı Başta TA7W Barış Dinç abiye ve yATÖLYE ekibine teşekkür ediyorum.Herkese keyifli denemeler ve iyi yayınlar dilerim.

TA2BI – MURAT